Пам’ятники симфонізму

W cyklu Pomniki symfoniki zapraszamy na wyjątkowe spotkanie z jednym z najbardziej intrygujących dzieł przełomu XIX i XX wieku. Zanim zabrzmi muzyka, spróbujemy wspólnie wejść do jej świata – świata pełnego znaków, symboli i ukrytych znaczeń.

Wiedeń około 1900 roku był jednym z najbardziej niezwykłych miejsc w Europie – miastem, w którym przyszłość rodziła się w cieniu przeszłości. Z jednej strony był dynamicznie rozwijającą się stolicą imperium, przebudowaną wokół reprezentacyjnej Ringstrasse, z nową architekturą i rosnącą klasą mieszczańską; z drugiej strony był miejscem zanurzonym w nostalgii, w kulcie dawnych form i tradycji. To miasto, które jednocześnie wierzyło w postęp i odczuwało wobec niego niepokój. W tej właśnie atmosferze narodziła się secesja wiedeńska – ruch, który odrzucał naśladowanie przeszłości i szukał nowego języka dla współczesności. W takim świecie dojrzewała muzyka Gustava Mahlera.

Gdy powstawała jego IV Symfonia, Mahler znajdował się u szczytu kariery: od 1897 roku był dyrektorem Opery Wiedeńskiej, jednej z najważniejszych instytucji muzycznych Europy, a rok później objął także stanowisko dyrygenta Filharmoników Wiedeńskich. Samą symfonię komponował w latach 1899-1900, głównie w czasie letnich wyjazdów, a jej prawykonanie odbyło się w 1901 roku w Monachium. Co ciekawe, jej finał – pieśń Das himmlische Leben – powstał znacznie wcześniej, już w 1892 roku, i dopiero później został włączony do całości. To właśnie on nadaje sens całemu dziełu.

Wieczór rozpocznie się od wykładu ilustrowanego muzyką, który stanie się swoistą mapą tej niezwykłej symfonii. Usłyszymy w niej echo dziecięcej wyobraźni, ludowych melodii, religijnych obrazów, ale także niepokojących kontrastów i subtelnej ironii. W trakcie wykładu spróbujemy uchwycić te napięcia i pokazać, jak działa ten świat od środka.

Druga część wieczoru to już spotkanie bezpośrednie – wykonanie symfonii w całości. Właśnie wtedy okaże się, jak bardzo zmienia się nasze słuchanie, gdy mamy w ręku „klucz” do tej muzyki. To, co wcześniej wydawało się tylko piękne, zaczyna nabierać głębi, a to, co proste, okazuje się wieloznaczne.

Ten koncert to propozycja dla tych, którzy szukają czegoś więcej niż tylko możliwości wysłuchania muzyki. Jeśli są Państwo ciekawi, co kryje się pod powierzchnią dźwięków, i chcą wyruszyć w tę muzyczną podróż z przewodnikiem – to spotkanie jest właśnie dla Państwa.

FILMY I ZDJĘCIA

Patronem sezonu artystycznego 2026/2027 jest STRABAG.